تبلیغات
گروه کارآفرینان یاسین (طب سنتی و تغذیه سالم)-(موفقفیت و کسب و کار) - آشنایی با هنر گلیم بافی

رزق و روزی به دنبال تو می دود آرام باش- امام علی(ع)

آشنایی با هنر گلیم بافی

نویسنده :اباذر باقری
تاریخ:پنجشنبه 5 اسفند 1395-11:53 ق.ظ

آشنایی با هنر گلیم بافی

آشنایی با هنر گلیم بافی

 

گلیم چیست:

گلیم نوعى فرشینه است با بافتى ساده که با پشم و پنبه و در مواردى با پشم و موى بز بافته مى‌شود. نخ‌هاى تاروپود یک در میان از زیر و روى یکدیگر مى‌گذرند. مانند بافت سادهٔ یک سبد. گلیم به‌عنوان یک صنعت دستى زنانه در مناطق عشایرى و روستایى ایران رواج دارد.

تاریخچه گلیم :

گلیم از کهن ترین زیراندازهای بشر و شاید اولین زیرانداز  برای انسانهای بدوی می باشد چون سابقه بافندگی ادوار ماقبل تاریخ تا حدود شش هزار سال قبل از میلاد را نشان می دهد که حاکی از ریسندگی و تبدیل الیاف  پشم به نخ است .

در ایران نخستین نشانه های وجود پارچه مربوط به چهارهزارسال قبل از میلاد می باشد از حفریات انجام شده در شوش بدست آمده است.سابقه گلیم نیز به همین دوران مربوط می شود  چون حدود شش تا هشت هزار سال قبل از میلاد دامپروری در مصر ،آسیای میانه ،هند،چین واروپا رواج می یابد و پوست گوسفند به عنوان بالاپوش و زیر انداز زیلو مورد استفاده قرار می گرفته است از این دوران چیزی نمی گذرد که انسان پویا و سازنده ریسیدن و بافتن پشم را آغاز می کند.

گلیم ابتدا به عنوان نوعی زیراندازو در عین حال بالاپوش بکار می رفته است و با توجه به دارهای گلیم بافی رایج در در میان عشایر و مقایسه آن با دستگاههای بافندگی که هنوز هم در مناطق روستایی مورد استفاده قرار می گیرد به علت پیشرفته تر بودن دستگاه های ساده بافندگی  نسبت به گذشته می توان استنباط نمود که شروع گلیم بافی قبل از پیدایش پارچه بافی بوده است و حدس زده می شود که هر دو صنعت از مسند بافی که از طیف طبیعی بوده وپیدایش زودتری داشته مایه گرفته است.

گلیم در آغاز به عنوان وسیله ای برای محافظت بدن از سرما بکار گرفته می شده است .و هنوز هم در میان عده ای از قبائل ساکن در افخانستان ،افراد قبیله نوعی گلیم صد در صد پشمی روی دوش می اندازند و در موقع استراحت یا خواب نیز از همان گلیم به عنوان بالاپوش استفاده میشود . با تکامل و رواج تدریجی بافندگی وبافت پارچه های گوناگون گلیم مقام خود را بدست آورد .

گلیم های ابتدایی ساده بدون نقش وبا رنگ خود پشم تهیه می شد ولی به مرور زمان قریحه متنوع انسانها با دیدن رنگهای مختلف پشم ها باعث به وجود آمدن تنوع  شکلها در گلیم شد و این خود زمینه ای برای رنگرزی  ونقش آفرینی آشکارانه در گلیم قرار گرفت البته هنوز هم در ایلات منطقه قشقایی گلیم هایی با رنگ طبیعی ناشی از رنگ پشم و نشاًت گرفته از طبیعت و فطرت بافنده بافته می شود.

کهن ترین قطعه گلیم جهان بقایای گلیمی است که در جزیره آناتولی بدست آمده است و متعلق به شش هزار سال قبل از میلاد می باشد و قدیمی ترین گلیم ایرانی است که آن متعلق به سه هزار سال پیش از میلاد و در منطقه غرب ایران می باشد.گلیم دارای بافت ساده و از نخ های تار وپودی که یک در میان از زیر و روی یکدیگر گذشته تشکیل  یافته  گویا ایرانیان این بافت را از مردم چین فرا گرفته اند و به سلیقه و میل خود تغییراتی را در آن داده اند.

 

آشنایی با هنر گلیم بافی , وسایل کار گلیم بافی

 

آشنایی با ابزار و وسایل گلیم بافی :

دار:

مهمترین وسیله و ابزار کار گلیم بافان دار است .دار یا همان چهارچوبی که گلیم روی آن بافته می شود دو نوع است.
۱-دار عمودی یا ایستاده
۲- دار افقی یا خوابیده

از دار افقی خوابیده بیشتر در مناطق عشایری کشورمان استفاده می شود ،عشایر به دلیل کوچ نشین بودن و حرکت مداومی که دارند دارهای افقی که به راحتی قابل حمل است استفاده می نمایند .ولی بافندگان روستایی و شهری یعنی آنان که یکجا نشین بوده و دارای زندگی ثابت و غیر متحرک هستند معمولاً از دارهای عمودی استفاده می کنند.با این حال در بسیاری از مناطق روستایی کشور دارهای افقی رایج می باشد.در برخی از مناطق عشایری از جمله آذربایجان شرقی از دار عمودی بهره می گیرند.

 

دفتین یا دفه :

آشنایی با هنر گلیم بافی , وسایل کار گلیم بافی , دفه
برای استتحکام بخشیدن به درگیری الیاف تار و پود گلیم معمولاً از وسیله ای به نام دفتین استفاده به عمل می آید و بافنده پس از گذراندن هر پود افقی از لابه لای تارهای عمودی با کمک آن ضرباتی بر قسمت بافته شده می اورد تا درگیری تار و پود و عمل بافت صورت گیرد.جنس دفتین های مصرفی معمولاً آهن است و از تعداد هفت تا ده تیغه آهنی نازک به عرض دو و طول بیست سانتیمتر تشکیل می شود در برخی مناطق کشورمان بویژه در روستاههای استان کرمانشاه برای ایجاد درگیری تار و پود و نقشهای کوچک و نیز نقوش حاشیه گلیم از ابزاری چوبی یا فلزی به نام سوک استفاده می شود که شکل ساختمانی و اندازه آن متفاوت است.

 

قیچی:

قیچی
قیچی گلیم بافی از نظر ساختمان و طرز کار شبیه قیچی قالی بافی است و از دو تیغه تشکیل شده است که به وسیله پرچ با پیچ به هم متصل می گردند و حول منطقه ای باز و بسته می شوند.

 

مراحل بافت گلیم:

نخستین مرحله بافت گلیم چله کشی است. برای این منظور بعد از انتخاب دار ابتدا دو رشته طناب با فواصل دلخواه به موازات زیر دار دستگاه گلیم بافی بسته می شود که در اصطلاح چله کشی با عنوان زه دار مورد استفاده قرار می گیرد سپس سر نخ پنبه ای که دارای ظرافت یا ضخامت مورد نظر بوده  .و قبلاً به صورت گلوله در امده به منتها اله سمت راست یا چپ زیر دار گره زده می شود آنگاه گلوله نخ را از پشت اولن زه دار و از جلوی دومین زه دار عبور داده و از روی سر دار به پشت می برند و از زیر دار خارج می کنند

بعد از چله کشی نوبت به بستن کجویر شده کجویر گاهی با عنوان کجوچو و کوجی نیز از ان یاد می شود قطعه چوبی استوانه ای شکل به قطر تقریباً چهار سانتی متر و طولی معادل عرض اسمی دار گلیم بافی است

عمل زنجیر بافی در قبل از بافت گلیم صورت می گیرد و به بافنده امکان می دهد تا عمل بافت با سرعت بیشتری انجام گیرد.

بعد از پایان چله کشی لازم است ترتیبی انجام گردد که چله های دوانده شدهدر جای خود ثابت بمانند زیرا در حین بافت به دلیل انکه برای ایجاد تراکم در بافت و بیشتر فشرده شدن پودها بر قسمت بافته شده ضربه وارد می شود و معمولاً بر اساس طرح ضربات دفتین فقط بر چند چله وارد می آید  و موجب اشکالاتی خواهد شد ولی پیشگیری از بروز این اشکال  مقداری نخ پنبه ای هم نمره با نخ چله  را به گونه ای که سطح تمام قسمت زیر دار بپوشاندرا زیر دار می نامند

در سالهای اخیر روش های دیگری معمول شده که روی چله ها مقداری چسب مالیده می شود تا چله ها نتوانند حرکت کنند و در این رابطه روش دیگری قابل اعمال است.

آشنایی با هنر گلیم بافی , وسایل کار گلیم بافی

انواع گلیم :
گلیم به سه شیوه بافته می شود:
گلیم ساده باف : در این نوع گلیم، پودها یکی در میان از لابه لای تار ( چله) عبور می کند. این گلیم یک روست و برای بافت آن معمولا” از نقشه از قبل آماده شده استفاده نمی شود. نقوش گلیم ساده باف، عموما” هندسی است و به ندرت نقوش منحنی در این نوع گلیم دیده می شود. گاهی روی گلیم هائی با زمینه ساده با استفاده از الیاف رنگی پشم، نقوشی ایجاد می شود که غالبا” هندسی است.

 

گلیم برجسته : این نوع گلیم دارای زمینه ای ساده می باشد ولی طرح اصلی مانند قالی پرزدار  است. بدینصورت که از روی نقشه قالی، بر روی چله گلیم گره زده می شود و در پایان پرز اضافی چیده می شود.

 

ورنی : ورنی، گلیمی است بدون پرز و یک رو، که عموما” بدون نقشه و به صورت ذهنی توسط  دختران و زنان عشایر مناطق مغان، ارسباران و مشکین شهر بافته می شود. این نوع گلیم در کردستان و کرمان با طرح و نقش دیگری بافته می شود که در کرمان آن را “شیریکی پیچ” می نامند. بهترین ورنی های ایران توسط ایل شاهسون یا ایلسون تولید می شود که سابقه طولانی در این زمینه دارن، به گونه ای که همواره واژه ورنی با نام شاهسون قرین بوده است.

 

آشنایی با هنر گلیم بافی , وسایل کار گلیم بافی

به طور کلی از لحاظ بافت گلیم های ایرانی به دو شیوه بافته می شود :
۱- شیوه پود گذاری : در این شیوه تنها از نخ تار ( چله) و نخ پود برای بافت گلیم استفاده می شود  پودهای رنگارنگ را از زیر و روی رشته های تار عبور می دهند، با تغییر رنگهای پود است که نقشها پدیدار می شود و هر دو روی گلیم صاف، هموار و همرنگ می شود.

 

۲- شیوه پود پیچی : در این شیوه علاوه بر نخ تار و نخ پود از پودی نازک نیز در بافت استفاده می شود و در واقع پود به حالت پیچش از میان نخهای تار عبور نموده، سپس با عبور پود نازک و کوبیدن آن با شانه، عمل در گیری نخ های تار و پود قطعی می شود. این شیوه بافت که بسیاری از صاحب نظران آن را حدواسطی میان گلیم بافی و قالی بافی دانسته اند، در واقع آخرین منزلگاه تکامل گلیم بافی به قالیبافی می باشد. بافت گلیم معروف به ورنی در آذربایجان شرقی و نیز بافت گلیم معروف به شیریکی پیچ در استان کرمان بدین شیوه است.

این نوع گلیم ها را که به شیوه پود پیچی بافته می شوند سوماک نام نهاده اند. گاهی روی گلیم ها راسوزن دوزی می کنند، این گلیم ها به گلیم سوزنی شهرت دارند

 

tebyan-zn.ir /www.masnad.blogfa.com




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
What Equipment is Needed for Sling TV
یکشنبه 27 آبان 1397 07:32 ب.ظ
I've been surfing online more than 4 hours today, yet I never found any interesting article like
yours. It's pretty worth enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made good content as
you did, the net will be a lot more useful than ever before.
What Equipment is Needed for Sling TV
دوشنبه 21 آبان 1397 06:13 ب.ظ
hey there and thank you for your information – I've certainly picked
up something new from right here. I did however expertise a few technical issues using this website, as I
experienced to reload the website lots of times previous to I could get it to load
correctly. I had been wondering if your hosting is OK?

Not that I am complaining, but sluggish loading instances times will often affect your placement in google
and could damage your quality score if advertising and marketing with Adwords.

Anyway I am adding this RSS to my e-mail and can look out for much more of your respective intriguing content.
Make sure you update this again very soon.
What Equipment is Needed for Sling TV
شنبه 19 آبان 1397 12:40 ق.ظ
Right here is the perfect site for anybody
who hopes to understand this topic. You understand so much its almost tough to argue with
you (not that I really would want to…HaHa). You definitely put a fresh spin on a subject that's been discussed
for decades. Excellent stuff, just excellent!
Quest Bars Cheap
چهارشنبه 16 آبان 1397 01:50 ق.ظ
Wow, wonderful weblog layout! How long have you been running a blog for?
you make blogging glance easy. The full glance of your web site is fantastic, let alone the content!
Coconut Oil
شنبه 5 آبان 1397 11:56 ب.ظ
Excellent blog you have got here.. It's hard to find good quality
writing like yours nowadays. I truly appreciate individuals like you!

Take care!!
Health Benefits of Coconut Oil
چهارشنبه 2 آبان 1397 03:33 ب.ظ
Asking questions are actually good thing if you are not understanding anything entirely, but this piece of writing gives fastidious understanding
yet.
Health Benefits of Coconut Oil
شنبه 28 مهر 1397 12:32 ق.ظ
Howdy just wanted to give you a quick heads up and let you know
a few of the images aren't loading correctly. I'm not sure
why but I think its a linking issue. I've tried it in two different web browsers and both show
the same results.
Coconut Oil
جمعه 27 مهر 1397 02:41 ب.ظ
Wonderful site. A lot of useful info here. I'm sending it
to a few buddies ans additionally sharing in delicious.
And of course, thanks in your effort!
minecraft secret free download
پنجشنبه 26 مهر 1397 05:48 ب.ظ
Yes! Finally someone writes about minecraft secret free download.
minecraft
دوشنبه 16 مهر 1397 08:19 ق.ظ
I am not sure where you are getting your information, but great topic.
I needs to spend some time learning more or understanding more.
Thanks for fantastic info I was looking for this information for
my mission.
minecraft
جمعه 13 مهر 1397 09:46 ب.ظ
Very descriptive article, I liked that bit. Will there be a part 2?
minecraft
جمعه 13 مهر 1397 02:08 ق.ظ
Everything is very open with a really clear explanation of the issues.

It was really informative. Your site is very useful.
Thank you for sharing!
Nintendo giveaway
جمعه 24 آذر 1396 04:29 ب.ظ
سلام! من می دانم که این نوع از موضوع است اما من نیاز به درخواست.
آیا در حال اجرا یک وبلاگ به خوبی تاسیس مانند شما نیاز به یک
مقدار زیادی از کار؟ من برای نوشتن یک وبلاگ با نام تجاری جدید هستم، اما در من نوشتم
روزنامه هر روز من می خواهم یک وبلاگ بنویسم تا بتوانم به راحتی تجربه شخصی و افکار خود را به صورت آنلاین به اشتراک بگذارم.
لطفا به من اطلاع دهید اگر شما هر نوع ایده یا راهنمایی دارید
برای وبلاگ نویسان مشتاق جدید. متشکرم!
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 01:50 ق.ظ
Very descriptive blog, I liked that bit.
Will there be a part 2?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo
** ** **
پربازدیدترین مطالب

کد پربازدیدترین

** **
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
** **